Voorkomende voetklachten zijn planetaire fasciitis (irritatie van het weefsel van de voetzool), ontstoken vetkussen van de voetzool, irritatie in een voetzenuw, overbelasting fracturen (botbreuken), slijmbeursontsteking, voetbandverrekking in de middenvoet, spier tendinopathie of tendinitis (peesontsteking) of resterende stijfheid na een herstelde gebroken bot in uw voet. In een paar gevallen kunnen voetklachten ook ontstaan vanwege artrose, reuma of complicaties na een botbreuk zoals dystrofie.
Voorkomende oorzaken van voetletsel:
- Ontoereikend voorbereid zijn op uw sportactiviteiten of andere activiteiten zoals dansen.
- Geen ''warm-up"/''cool-down'' doen voor/na uw sportactiviteiten.
- Een plotselinge, grote verhoging van de trainingsintensiteit of –omvang, bepaalde trainingsvormen, zoals springen en heuveltrainingen zijn berucht.
- Te snel na een blessure herbeginnen met sport of doorgaan met trainen tijdens een geblesseerde periode.
- Vormafwijkingen van de voet, zoals platvoet (pes planus), holvoet (pes cavus), een hallux valgus (standafwijking van de grote teen), kunnen uw risico op bepaalde voetklachten verhogen.
- Een letsel kan uw risico op een andere blessure in de toekomst verhogen.
- Het schoeisel is een mogelijke oorzaak van blessures. Schoenen moeten geschikt zijn voor uw voeten, daarnaast is het belangrijk dat er niet te lang op oude schoenen wordt doorgelopen. Voor schoenen geldt dat deze 1500 kilometer meegaan, ongeacht merk en type. Dit geldt vooral voor hardlopers. Daarnaast raken sportschoenen die meer dan 1 à 2 jaar oud zijn hun schokdempingskwaliteiten kwijt.
- Heuvels zijn berucht, maar ook een harde ondergrond zoals asfalt of beton, vaak in combinatie met slecht schoeisel, wordt als een risico aangeduid.
- Een verlaagde spierkracht en flexibiliteit van met name de gastrocnemius, soleus (kuit)spieren, de voetspieren en in sommige gevallen de hamstrings en bilspieren.
- Een verlaagde botdichtheid kan het risico verhogen op stressfractuur. Dit kan het geval zijn bij botontkalking (osteoporose), bij (duur)atletes bij wie de menstruatie al langere tijd uitblijft en/of bij strenge diëten.
- Leeftijd. Ouderen hebben meer kans op osteoporose en daardoor een hogere kans op het krijgen van een stressfractuur.
Bij deze blessures is het beter om de problemen te voorkomen dan te genezen.
Voorkomen van voetblessures:
- Altijd ''Warming-up''/''Cooling-down'' doen voor/na uw sportactiviteiten.
- Draag goed passende sportschoenen met een schokdempende zool, een stevige hielsteun en een hoge soepele hielrand. Als er sprake is van (lichte) voetafwijkingen, bijvoorbeeld knikplatvoeten, is het raadzaam om daarmee rekening te houden bij de aanschaf van nieuwe sportschoenen. Een goede sportspeciaalzaak kan u over de aanschaf van de juiste sportschoenen adviseren.
- Soms is het noodzakelijk om bij voetafwijkingen of een beenlengteverschil een speciale aanpassing in of onder de sportschoen te laten maken. Dit kan het beste door een orthopedische schoenmaker worden gedaan.
- Soms is het nodig om een inlegzooltje te dragen. Dit kan het beste door een podotherapeut(e) beoordeeld worden.
- Gebruik beschermende taping in bepaalde gevallen.
- Doe de juiste training voor uw sport en de juiste training na een blessure.
- Opbouwen van uw algemene en aerobic conditie en fitness.
- Zorg ook voor een goede trainingsopbouw. Voer de intensiteit en de omvang van de trainingen geleidelijk op. Bouw na een blessure of ziekte de training weer zeer geleidelijk op tot het oude niveau.
Bij een acuut letsel is het belangrijk om rust te nemen en de eerste hulp bij sport ongevallen te volgen: RICE (=rust, ijs, compressie en elevatie).
R: De geblesseerde voet laten rusten.
I: IJs/Koelen 10 tot 20 minuten, 3 tot 4 keer per dag tijdens de eerste dag of twee kan helpen om de pijn te verminderen. Om te zorgen dat er geen bevriezing van de huid optreedt, legt u een doek tussen het ‘coldpack’ en de huid.
C: Compressie/drukverband om zwelling te verminderen.
E: Elevatie/Hoog leggen van de voet om zwelling te voorkomen.
Als een mild letsel niet vanzelf over gaat, raadpleeg dan medisch advies. Hevige pijn en zwelling zijn tekenen van een grote blessure die beoordeeld moet worden door uw arts en/of uw fysiotherapeut(e). Als er sprak is van een fractuur, ga dan naar de spoedeisende hulp
Chronische voetblessures:
In het geval van een chronische blessure is het vaak noodzakelijk om het advies van uw arts en/of sport fysiotherapeut(e) te raadplegen. Soms is de beoordeling van een podotherapeut(e) noodzakelijk.
Wat kan de gespecialiseerde fysiotherapeut(e) doen?
Uw gespecialiseerde fysiotherapeut(e) kan eerst uw blessure beoordelen. De behandeling is afhankelijk van de blessure, de aard van de blessure (acuut of chronisch), de oorzaak van de blessure zoals een biomechanische afwijking, stijve gewrichten, strakke of zwakke spieren.
Uw fysiotherapeut(e) zal u begeleiden tijdens een specifiek oefenprogramma om bepaalde spieren te rekken of te verstevigen. Bij bepaalde voetblessures is gewrichtmobilisatie, spier of fascia massage nodig om de beweeglijkheid te herstellen. Na een voetblessure is uw evenwicht en coördinatie soms verminderd, als dit het geval is, zal uw fysiotherapeut(e) u adviseren over het noodzakelijke programma.
Uw gespecialiseerde fysiotherapeut(e) zal u adviseren over de geschikte schoenen en adviseren om met gerichte sportactiviteiten te zorgen dat opnieuw optreden van de klachten wordt voorkomen. Soms zal uw fysiotherapeut(e) uw voet tapen bij een acute fase om de druk op de spieren en pezen te verminderen of uw fysiotherapeut(e) zal u aanraden naar een podotherapeut(e) te gaan voor steuninlays voor uw schoenen.
Als uw fysiotherapeut(e) vermoedt dat u een stressfractuur (ook wel vermoeidheidsbreuk genoemd) heeft, zal hij/zij u naar uw arts sturen.
Bij het probleem van ''cuboid syndroom'' zal uw fysiotherapeut(e) een gewrichtsmanipulatie nodig hebben.
Tijdens de geblesseerde periode is een alternatieve training nodig. Er zijn verschillende andere trainingsvormen te bedenken, zoals fietsen, zwemmen en cardiofitness die minder druk op uw voet plaatsen. Activiteiten waarbij uw voeten het gewicht moeten dragen, kunnen een te hoge belasting vormen en zijn dus niet geschikt.
Opbouwen van uw sportactiviteiten is belangrijk na een blessure. Uw fysiotherapeut(e) zal u adviseren over en begeleiden bij het opbouwen van uw oefeningen tijdens de verschillende fases van herstel. De belasting tijdens revalidatie wordt altijd bepaald door de belastbaarheid van de herstellende blessure.
