Lichamelijke klachten

Wat heb ik en wat zijn de oorzaken?

Kaakklachten (of CMD of TMD of Orofaciale klachten, zie voor meer uitleg helemaal onderaan) zijn klachten in en rondom het kaakgewricht. Helaas zijn die klachten niet altijd als zodanig herkenbaar. Veelal klagen mensen over onbegrepen en slecht behandelbare oorpijnen, kies- en tandpijn, hoofdpijnen en klachten in het aangezicht. Ook worden oorsuizen, druk op het oor, halsklachten en duizeligheid gemeld. Oogpijnen/druk op het oog, slikproblemen en geluiden (knappen of knisperen) worden ook veel genoemd. Maar soms is het ook heel duidelijk een kaakprobleem: pijn in de kauwspieren (wang en slaapregio) of kaakgewricht (nét voor uw oor) en/of mondopeningsbeperking.
De klachten kunnen sluimerend en spontaan ontstaan en ontwikkelen maar ook van het ene op het andere moment ontstaan. Soms na een overbelasting (denk aan het stokbrood op de vakantie in Frankrijk) en soms na een trauma (een val of klap op de kaak, soms na een uitgebreide  tandarts behandeling ). Soms na een (kaak) operatie. Soms kan de aanleiding ook niet meer achterhaald worden.

Regelmatig hebben “kaakpatiënten” al neus- of oordruppels gehad voor een oorontsteking of een kaak of voorhoofdsholteontsteking, soms al antibiotica en zelfs (diverse) wortelkanaal behandelingen. Ook ziet behalve de tandarts, kaakchirurg, huisarts of KNO-arts de neuroloog iemand (aangezichtspijnen) voordat ze bij een CMD-therapeut of zoals tegenwoordig genoemd wordt: Orofaciaal therapeut terecht komen.

Wat kan ik er zelf aan doen?

Dat is in dit specifieke klachtenbeeld moeilijk aan te geven. Eerst moet in een behoorlijk uitgebreid onderzoek (vraaggesprek en testen en dat kan met deze gecompliceerde en gespecialiseerde problematieken soms wel over 2 afspraken uitgespreid worden) duidelijk worden wat de exacte oorzaak  van de problemen is én wat de probleemstructuren zijn (kauwspieren, kaakgewricht  of tóch iets anders?). In veel gevallen zien we wel dat mensen “bruxeren”. Dit is tanden stevig op elkaar klemmen of zelfs tandenknarsen. Meestal gebeurt dit onbewust! In de slaap of tijdens inspanning of concentratiemomenten. U kunt zelf in ieder geval al proberen te ervaren of dat voor u zou kunnen gelden. Buikslapen (dan wordt de kaak opzij gedrukt ’s nachts!) is soms een bijkomende factor. Roken, fors alcohol- of drugsgebruik kan ook bruxeren oproepen en dus kaakklachten verergeren. Soms zien we mensen in spanningsperiodes dat bruxeren ook erger gaan doen.

Wat kunnen de fysiotherapeut en manuele therapeut er aan doen?

Na eerst uw klachten in een vraaggesprek goed in kaart te hebben gebracht worden een aantal metingen en testen aan uw kaak gedaan (hoe ver kunt u openen, hoe gaat de onderkaak opzij en naar voren, doet flink de kiezen op elkaar bijten pijn?). We meten ook met een EMG-apparaat uw spierspanning en bijtkracht en samen met het bekijken van eventuele tandenknarsslijtage aan de tanden of vervormingen van het wangslijmvlies en tong, kunnen we dan een inschatting maken of u bruxeert of erg (té) sterke kauwpieren heeft. Meestal wordt ook naar de nekfunctie gekeken omdat we in ¾ van de gevallen zien dat de nek ook problemen geeft.

Daarna wordt met u een behandelplan opgesteld waarin gekeken kan worden of de kaakbewegingen gemobiliseerd moeten worden of juist de spieren ontspannen. Of een combinatie daarvan. In een aantal situaties wordt de tandarts of kaakchirurg gevraagd om te ondersteunen met bijvoorbeeld het aanmeten van een splint of opbeetplaat. Dit is een kunststof plaatje  dat ’s nachts en soms ook dag en nacht gedragen wordt om eventueel bruxeren te verminderen. Van zo’n splint (veelal “bitje” genoemd) bestaan verschillende uitvoeringen, van zeer minimaal uitgevoerd tot aan de Bruxstop, een speciaal op maat gemaakt instrument dat hele kleine prikkels geeft op het moment dat u zou klemmen of tandenknarsen en dat op die manier helpt afleren.

Er zijn maar enkele therapeuten in Nederland die zich in deze problematiek gespecialiseerd hebben. Bij Fysiotherapie Gestel  werken fysiotherapeut Mylou Hamers en manueel therapeut Tim van Beers als CMD/Orofaciaal therapeut. Wij hebben intensieve contacten met de kaakchirurgen en Centra Bijzondere Tandheelkunde in de regio én de tandartsen (welke dikwijls als eerste van uw kaakklachten horen). Voor meer informatie kunt u ook nog op de site van de Nederlandse Vereniging van Orofaciaal Therapeuten kijken (www.nvot.nl).

CMD

Cranio Mandibulaire Dysfunctie – een niet goed functioneren van de verbinding van Cranio(hoofd) en Mandibula (kaak).

TMD

Temporo Mandibulaire Dysfunctie – een niet goed functioneren van de verbinding van Temperaal bot (slaapbeen) en Mandibula (kaak).

Orofacialeproblemen

Alle problemen rondom de spieren en kaakgewrichten in de aangezichts- en oorregio.